Rośnie skala łamania czasu pracy w placówkach medycznych
Państwowa Inspekcja Pracy: omijanie przepisów o czasie pracy oraz niezapewnianie pracownikom wymaganego odpoczynku to najczęstsze naruszenia prawa pracy w skontrolowanych w 2010 r. placówkach
Poprzednią planową kontrolę placówek ochrony zdrowia przeprowadzono w 2008 r. W porównaniu z nią skala naruszeń prawa pracy wzrosła.W ponad połowie zakładów stwierdzono nierzetelne prowadzenie ewidencji czasu pracy. Kontrolerzy ujawnili m.in. przypadki nieewidencjonowania pracy w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, czasu przeznaczonego na przekazanie zmiany przez pielęgniarki, dni i godzin pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych. Ponadto 46 proc. ZOZ zatrudniało pracowników z naruszeniem przepisów o co najmniej 11-godzinnym, nieprzerwanym odpoczynku dobowym oraz wymaganym odpoczynku tygodniowym.
Omijanie przepisów o czasie pracy
PIP powołuje się na przykład szpitala, w którym zatrudnione na bloku operacyjnym pielęgniarki świadczyły pracę i pozostawały poza zakładem pracy w gotowości do udzielania świadczeń medycznych nieprzerwanie przez 48, 96, a nawet 144 godziny. Podobne naruszenia stwierdzono wobec lekarzy, którzy w skrajnych przypadkach świadczyli pracę i pełnili dyżury nieprzerwanie nawet przez ponad 103 godziny.
Kontrole ujawniły zjawisko omijania przepisów o czasie pracy. Placówki, chcąc zapewnić całodobową opiekę medyczną, zatrudniają tych samych pracowników, w tym samym miejscu, ale na podstawie kilku stosunków prawnych. Na przykład lekarz lub pielęgniarka do godz. 16 pełnią dyżur w ramach kodeksowego stosunku pracy, a następnie bez zapewnienia wymaganego odpoczynku w ramach umowy kontraktowej.
Aż 26 proc. zakładów nie zapewniało dnia wolnego za pracę w weekendy, 23 proc. naruszało przepis o zapewnieniu raz na cztery tygodnie niedzieli wolnej od pracy. Wykazano też przypadki nieprzestrzegania skróconych norm czasu pracy, np. w kilku szpitalach lekarze radiolodzy zamiast 5 godzin na dobę pracowali przez 13 lub 15 godzin. Podobne naruszenia dotyczyły techników RTG
Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących klauzuli „opt-out”
U prawie 5 proc. kontrolowanych pracodawców ujawniono nieprzestrzeganie przepisów dotyczących klauzuli „opt-out”, która mówi, że czas pracy lekarza może być wydłużony z 48 do 72 godzin tygodniowo, jeśli lekarz wyrazi na to pisemną zgodę. Inspektorzy stwierdzili, że lekarze świadczyli pracę ponad 48 godzin mimo niewyrażenia zgody na takie zatrudnienie.
Główny Inspektor Pracy zwraca uwagę, że znaczny wzrost naruszeń prawa pracy spowodowany jest m.in. nowelizacją ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, która weszła w życie 1 stycznia 2008 r., a dotyczyła m.in. dyżurów medycznych, obowiązkowego odpoczynku i skróconego czasu pracy.
PIP skontrolowała w 2010 r. 294 zakłady opieki zdrowotnej, 76 proc. z nich stanowiły publiczne ZOZ. Kontrole będą kontynuowane w 2011 r.
Autor: Redakcja
