Dla zastosowania zwolnienia z opłaty uzdrowiskowej nie ma znaczenia, czy pacjent szpitala uzdrowiskowego przebywa w nim na podstawie skierowania lekarskiego, czy jego pobyt ma charakter komercyjny (w którym to przypadku podstawą przyjęcia pacjenta jest zaświadczenie o braku przeciwwskazań do korzystania z danego rodzaju świadczeń zdrowotnych). Takie stanowisko zaprezentował WSA we Wrocławiu w wyroku z 24 listopada 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 1439/09), który został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II FSK 408/10).

Zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłata uzdrowiskowa pobierana jest od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska, za każdy dzień pobytu w takich miejscowościach. Zasady nadawania określonym miejscowościom statusu uzdrowiska uregulowane są w ustawie o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych. Uzdrowiskiem jest obszar, na którego terenie prowadzone jest leczenie uzdrowiskowe, wydzielony w celu wykorzystywania i ochrony znajdujących się na jego obszarze naturalnych surowców leczniczych, któremu został nadany status uzdrowiska. Obszar taki powinien mieć złoża naturalnych surowców leczniczych i klimat o potwierdzonych właściwościach leczniczych, odpowiednie zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego, spełniać wymagania określone w przepisach o ochronie środowiska oraz dysponować infrastrukturą techniczną w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej, w zakresie transportu zbiorowego, a także prowadzić gospodarkę odpadami (art. 34 ust. 1 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych). Różnica między obszarem uznanym za uzdrowisko (co implikuje pobór opłaty uzdrowiskowej) a obszarem ochrony uzdrowiskowej (co skutkuje poborem opłaty miejscowej) polega na tym, że w obszarze uznanym za uzdrowisko występują zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego.