Kontrola zarządcza w SPZOZ powinna zapewnić zgodność działalności pomiotu z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi, skuteczność i efektywność działania, wiarygodność sprawozdań, ochronę zasobów, przestrzeganie i promowanie zasad etycznego postępowania, efektywność i skuteczność przepływu informacji oraz zarządzanie ryzykiem. 

Ustawa o finansach publicznych określiła zasady kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego oraz koordynacji kontrolą zarządczą i audytem wewnętrznym w jednostkach sektora finansów publicznych, w skład których wchodzą SPZOZ. Przede wszystkim wprowadziła pojęcie kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych w miejsce obecnego terminu - kontrola finansowa. Dotychczasowa praktyka związana z funkcjonowaniem w przepisach pojęcia kontroli finansowej pokazała, iż jest ona utożsamiana wyłącznie z czysto finansowym aspektem działalności jednostki.

Z dniem wejścia w życie ustawy o działalności leczniczej niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej stały się przedsiębiorstwami podmiotów leczniczych.  Konsekwencją tej regulacji jest brak odrębnej podmiotowości podatkowej tych jednostek.  Podmiotowość taką ma bowiem obecnie podmiot leczniczy, a nie jego przedsiębiorstwo, za pomocą którego wykonuje on działalność leczniczą w rozumieniu ustawy.

Ale nie zawsze tak było. Wiele kontrowersji bowiem, jeszcze pod rządami ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, budziło ustalanie statusu NZOZ jako odrębnego podatnika nie tylko podatku dochodowego od osób prawnych, ale także podatku od towarów i usług. O ile w przypadku tego pierwszego podatku sądy były raczej zgodne, że przy spełnieniu określonych warunków – m.in. odpowiedniego wyodrębnienia organizacyjnego i majątkowego NZOZ może być odrębnym od spółki kapitałowej będącej jego organem założycielskim podatnikiem podatku CIT, to w odniesieniu do podmiotowości NZOZ na gruncie podatku od towarów i usług prezentują rozbieżne stanowiska.

Czy SPZOZ może wprowadzić odpłatność dla pacjentów, którzy nie mają ubezpieczenia zdrowotnego i jednocześnie odmawiają założenia kartoteki?  

Odpowiada:Dariusz Poznański, Departament Organizacji Ochrony Zdrowia - Ministerstwo Zdrowia

Jeżeli osoba nie ma żadnego tytułu do ubezpieczenia, SPZOZ może wprowadzić odpłatność za udzielenie świadczenia zdrowotnego, zgodnie z cennikiem. Nie może jednak nie założyć wymaganej dokumentacji medycznej.

Ustawodawca wprowadził mechanizmy ograniczające to ryzyko. Jednocześnie premiuje podmioty, które szybko przekształcą SPZOZ w spółki kapitałowe.

Ustalenie szacunkowej wartości zamówienia na podstawie cen z poprzedniego roku, uwzględnienie informacji od potencjalnych wykonawców oraz składowych wartości zamówienia to najczęstsze sposoby stosowane przy szacowaniu wartości zamówienia publicznego na leasing.

Nie ma  konkretnych ustawowych wskaźników, kryteriów, według których powinno nastąpić szacowanie wartości zamówienia na leasing. Ustawa z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych nakazuje jedynie ustalić jego wartość z należytą starannością, która jest rozumiana jako staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju.

Czy składka na izby pielęgniarskie ma charakter administracyjny, czy jest przymusowa? Czy pielęgniarki pracujące na kontraktach lub samozatrudnione są zobowiązane odprowadzać te składki. Jeśli tak, czy można je odliczyć od przychodu?

Wykonywanie zawodu pielęgniarki i położnej wiąże się z obligatoryjną przynależnością do samorządu zawodowego, której konsekwencją jest ponoszenie składek członkowskich. Składki na rzecz organizacji, od których przynależność podatnika jest obowiązkowa, stanowią koszt uzyskania przychodu.

Do 300 tys. zł pomocy z pojedynczego projektu oraz 600 tys. zł w okresie realizacji programu można uzyskać na sfinansowanie wyposażenia gabinetów medycznych czy zatrudnienia specjalisty w celu rozwoju działalności z PO „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013”. Konieczne jest jednak znalezienie lokalnej grupy rybackiej pośredniczącej w przyznawaniu pomocy.

Program Operacyjny „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” został stworzony, aby realizować cele polskiej polityki rybackiej. Przewiduje on m.in. możliwość wsparcia przedsięwzięć z zakresu ochrony zdrowia na terenach związanych z rybołówstwem morskim i rybactwem śródlądowym.

Założenia PO RYBY 2007-2013 przewidują udzielanie wsparcia w czterech osiach priorytetowych:

• środki na rzecz dostosowania floty rybackiej,

• akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury,

• środki służące wspólnemu interesowi,

• zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa.

Oś czwarta, poza inwestycjami na rzecz drobnej infrastruktury rybackiej, przewiduje również realizowanie inwestycji i inicjatyw, rozwoju działalności usługowej (w tym z ochrony zdrowia) poza sektorem rybackim na obszarach od niego uzależnionych. Na jej wdrażanie zostało przeznaczonych ponad 313 mln euro. Stanowi to ok. 32% środków przeznaczonych na finansowanie całego PO RYBY 2007-2013.

Jeśli pielęgniarka jest podatnikiem VAT, lecz zakupy służą świadczeniu usług zwolnionych z tego podatku, nie odliczy VAT. Zaliczy go jednak do kosztów w podatku dochodowym.

Zakładając, że pielęgniarka jest czynnym podatnikiem VAT oraz zakupy służą w całości świadczeniu usług korzystających ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o podatku od towarów i usług, nie przysługuje jej odliczenie VAT naliczonego z faktur dokumentujących te zakupy. W takim przypadku naliczony VAT można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym. Tak samo można postąpić w zakresie zaliczenia VAT naliczonego do kosztów w podatku dochodowym w przypadku, gdy pielęgniarka jest podatnikiem zwolnionym z VAT.

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czynnemu podatnikowi tego podatku przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, dalej – ustawa o VAT).

Kwotę naliczonego podatku stanowi m.in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług oraz tych faktur, które potwierdzają dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiążą się one z powstaniem obowiązku podatkowego u sprzedawcy. Żeby więc stwierdzić, czy od zakupów związanych z czynnościami wykonywanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przysługuje odliczenie VAT naliczonego z faktur dokumentujących te zakupy, konieczne jest przeanalizowanie, czy zakupy te będą służyć sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT.

Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej z orzeczoną niepełnosprawnością oznacza dla placówki medycznej niższe koszty zatrudnienia, tj. możliwość dofinansowania z PFRON i budżetu państwa, ale wiąże się także z obowiązkiem dostosowania stanowiska pracy do potrzeb i możliwości tej osoby. 

Kierownikom placówek zatrudniającym osoby niepełnosprawne przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia takiego pracownika ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), jeśli pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzonej przez tę instytucję. Dofinansowanie to można uzyskać w przypadku zatrudnienia osób niepełnosprawnych na umowę o pracę, a także osób niepełnosprawnych wykonujących pracę nakładczą, jeżeli ich wynagrodzenie zostało ustalone co najmniej w wysokości najniższego wynagrodzenia (po wcześniejszym przedstawieniu przez te osoby orzeczenia o stopniu niepełnosprawności).