Personel zaangażowany w realizację polityki jakości gwarantem sukcesu placówki
Wywiad z dr n. med. Marianem Przylepą, dyrektorem Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie
- Fundusze unijne odgrywają ważną rolę w rozbudowie potencjału SPSK4. Jakie projekty udało się dotychczas zrealizować?
- W sytuacji niskiej wyceny procedur przez NFZ i braku możliwości odbudowy bazy sprzętowej i lokalowej z pieniędzy kontraktowych i środków Ministerstwa Zdrowia, środki UE stanowią zastrzyk pieniędzy, bez którego nie byłoby możliwe realizowanie inwestycji, o których dotąd nie mogliśmy nawet marzyć. Realizacja dużych projektów zapewnia dostosowywanie warunków funkcjonowania placówki do norm, przepisów oraz standardów obowiązujących w krajach europejskich. Dzięki dotacjom UE podnosi się jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych, możliwe jest poszerzenie ich bazy i zakresu, a także podniesienie efektywności, jakości oraz warunków pracy personelu.
Już w poprzednim okresie programowania na lata 2004-2006 w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego pozyskaliśmy fundusze na realizację projektu pt. „Modernizacja i wyposażenie bloku operacyjnego Kliniki Neurochirurgii w SPSK Nr 4 w Lublinie”. Projekt realizowany był w okresie września 2006 r. do października 2007 r., a jego całkowita wartość wyniosła 6 309 639,20zł. W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 otrzymaliśmy dofinansowanie na rozwój naszej placówki, w kwocie ponad 46 mln zł. Są to środki w ramach Priorytetu XII - Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia. Dzięki tym funduszom możliwa jest m.in. przebudowa i doposażenie Szpitalnego Oddziału Ratunkowego oraz utworzenie Centrum Urazowego. Warto wspomnieć, że wojewoda lubelski wytypował naszą placówkę jako jednostkę z najlepszym na Lubelszczyźnie potencjałem do tego typu działań. Tworzymy również Makroregionalne Centrum Inwazyjnej Diagnostyki i Chirurgicznego Leczenia Raka Płuca w SPSK Nr 4 w Lublinie oraz modernizujemy Klinikę Pneumonologii, Onkologii i Alergologii w SPSK nr 4 w Lublinie, by zwiększyć skuteczność wczesnej diagnostyki raka płuca. Ale to nie wszystko. Złożyliśmy do Ministerstwa Zdrowia propozycję wpisania na Listę projektów indywidualnych - w ramach PO IiŚ działanie I. 2.2 dwóch projektów. Pierwszy z nich dotyczy utworzenia Ponadregionalnego Centrum Zabiegowego z uwzględnieniem leczenia operacyjnego schorzeń onkologicznych i transplantologii w SPSK Nr 4 w Lublinie i polegać będzie na doposażeniu OIT i sal operacyjnych, utworzeniu i doposażeniu Pododdziału Udarowego w ramach Kliniki Neurologii, drugi zaś zakłada Utworzenie Ponadregionalnego Centrum Diagnostyki i Leczenia Chirurgicznego Nowotworów Układu Nerwowego w SPSK nr 4 w Lublinie i obejmuje zakresem modernizację oraz wyposażenie w wysokospecjalistyczny sprzęt medyczny Kliniki Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej.
- Czy fakt pozyskania certyfikatów jakości (m.in. ISO) wpływa na jakość świadczonych usług, liczbę pacjentów oraz wysokość kontraktu z NFZ?
- Każda placówka medyczna - aby uzyskać certyfikat ISO czy tez akredytacyjny CMJ - musi ponieść określone koszty, tzw. koszty jakości. Obciążenia finansowe nie kończą się wraz z otrzymaniem certyfikatu. Utrzymanie odpowiednio wysokiego standardu usług zdrowotnych to też niemałe nakłady finansowe. Oczywiście najwyższe koszty jakości ponoszą duże szpitale, np. SPSK 4.
Niestety, ze strony płatnika, czyli NFZ brak jest obecnie zainteresowania promocją tych placówek, które zapewniają wysoką jakość usług. NFZ nie przyznaje lepszych kontraktów szpitalom posiadającym certyfikaty jakości, wydawane przez zewnętrzne niezależne firmy. Fakt akredytacji CMJ czy też spełniane norm ISO zwiększają jedynie prestiż placówki i uznanie wśród pacjentów. Jednak, paradoksalnie, ten prestiż i uznanie mogą stanowić - jak to jest w przypadku naszej placówki - nie korzyść finansową, a kłopoty. Lubelski NFZ nie płaci zgodnie z zasadą „więcej pacjentów - więcej pieniędzy”. Na Lubelszczyźnie obowiązuje zasada „więcej pacjentów - więcej nie zapłaconych nadwykonań”, czyli świadczeń wykonanych przez placówkę a nieopłaconych.
- SPSK zajmuje czołowe miejsca w ogólnopolskich rankingach. Skąd takie sukcesy?
- Sukcesy w rankingach możliwe są dzięki zaangażowaniu całego personelu placówki w doskonalenie wysokiego standardu usług zdrowotnych. Stanowią one potwierdzenie celowości poniesionych kosztów nie tylko finansowych, ale przede wszystkim „kosztów indywidualnych”, związanych na przykład z poświęcaniem wolnego czasu na poprawę jakości procedur dotyczących systemu zarządzania jakością.
W Polsce zainteresowanie jakością usług zdrowotnych nabrało znaczenia wraz z rozpoczęciem transformacji systemu ochrony zdrowia pod koniec lat 90. Już ustawa o zakładach opieki zdrowotnej z sierpnia 1991 r. wprowadziła pojęcie zewnętrznej oceny jakości szpitali, poprzez dobrowolne poddanie się tzw. przeglądowi. Jednak dopiero dzięki powstaniu kas chorych stwierdzenie „jakość usług medycznych” uczyniło, pod wieloma względami, najważniejszym miernikiem działalności placówek. Uważam, że akredytacji oraz certyfikacji, jako procesom przeprowadzanym przez niezależne zewnętrzne instytucje, powinny się poddawać przede wszystkim szpitale kliniczne. Zatrudniają one uznane autorytety medyczne, samodzielnych pracowników naukowych - będących bardzo często specjalistami wojewódzkimi w swoich dziedzinach - jak i specjalistów krajowych, którzy wyznaczają kierunki działań w polskiej (i nie tylko) medycynie. Chociażby z tego powodu szpitale kliniczne są predysponowane, a nawet zobowiązane do tego, aby stanowić wzorce postępowania nie tylko pod względem standardów postępowania medycznego z uwzględnieniem jakości leczenia, ale także standardów zarządzania biorących pod uwagę bezpieczeństwo pacjenta.
- Klinika Położnictwa i Perinatologii jest jedną z najlepszych w kraju, m.in. ze względu na realizowane programy opieki prenatalnej. Czy to zasługa wysokiej klasy specjalistów, czy także odpowiednich inwestycji i współpracy z międzynarodowymi ośrodkami?
- Na pewno jest to zasługa tych wszystkich czynników. Nie do przecenienia jest też osobiste zaangażowanie w działalność kliniki jej kierownika prof. Jana Oleszczuka - gorącego orędownika wprowadzenia i realizacji programu opieki prenatalnej. Jako wojewódzki konsultant ds. ginekologii i położnictwa wdrożył procedury postępowania, które w sposób bardzo wymierny poprawiły jakość opieki nad kobietą w ciąży. W pierwszej kolejności dopasowano miejsce porodu do stopnia zagrożenia ciąży. W ten sposób kobiety, u których stwierdzono największe ryzyko, trafiały do szpitali klinicznych w Lublinie, gdzie mogły liczyć na najbardziej fachową pomoc. Kiedy ciąża przebiegała prawidłowo, rodziły w szpitalach powiatowych. Prof. Jan Oleszczuk jest też autorem unikatowego w skali kraju jak i na poziomie Unii Europejskiej programu szybkiej reakcji na ryzyko wystąpienia krwotoku podczas porodu. Zgodnie z przyjętą procedurą - w przypadku komplikacji podczas porodów - lekarze z powiatowych szpitali dzwonią do profesora, bądź do jego współpracowników z prośbą o pomoc. Dzięki temu w ciągu ostatnich kilku lat na Lubelszczyźnie uratowano kilkadziesiąt kobiet, u których podczas porodu wystąpił krwotok. System trójstopniowej opieki prenatalnej, który wprowadził prof. Oleszczuk sprawdził się w praktyce i mimo, iż stanowi duże obciążenie dla naszego szpitala, powinien być prowadzony i doskonalony.
- SPSK realizuje i uczestniczy w wielu programach badawczych i naukowych. Dlaczego udział w krajowych i międzynarodowych gremiach jest tak istotny dla rozwoju placówki?
- Już od czasów Hipokratesa w ochronie zdrowia są ważne dwa podmioty: lekarz i jego pacjent. Wprawdzie obecnie coraz bardziej w procesie leczniczo - diagnostycznym lekarza wspiera coraz bardziej skomplikowana i droga aparatura, ale i tak te najważniejsze decyzje podejmuje lekarz. Im bardziej jest on wykształcony i świadomy najnowszych technologii medycznych, tym lepszą i bardziej skuteczną metodę leczenia jest w stanie zaproponować. Dlatego władze Uniwersytetu Medycznego w Lublinie są otwarte na wszelkie inicjatywy personelu medycznego, a dyrekcja szpitala stara się, w miarę swoich możliwości, też te propozycje wspierać.
- Ważną rolę w rozwoju odgrywa także strategia. Jakie działania obejmuje ona na kolejne lata?
- Placówka ma plan strategiczny, ale - ze względu na wejście w życie nowej ustawy o działalności leczniczej - musi on być na pewno zweryfikowany. Zgodnie z zapisami tej ustawy o rodzaju i kierunku zmian decydować będzie organ założycielski, a nie placówka. Dlatego obecnie dyrekcja placówki koncentruje się na realizacji już rozpoczętych inwestycji. Najważniejszą z nich jest budowa nowego bloku operacyjnego o budżecie przekraczającym 50 mln zł i planowanym zakończeniu w 2012 r. Nasze inne bieżące duże inwestycje to remonty, a w zasadzie modernizacje m.in. Klinik Pulmonologii, Neurochirurgii i Ginekologii. Trwa także budowa strategicznego dla Lubelszczyzny centrum urazowego, którego główną częścią ma być nasz Szpitalny Oddział Ratunkowy. Staramy się też nie zapominać o zakupach aparatury medycznej.
