Lean w medycynie 2026: mniej teorii, więcej praktyki. Jak polskie szpitale usprawniają zarządzanie?

18 wystąpień, ponad 20 prelegentów i jeden wspólny mianownik – praktyczne doświadczenia z wdrażania zmian w ochronie zdrowia. Tegoroczna konferencja Lean w Medycynie, zorganizowana w Hotelu Fabryka Wełny w Pabianicach, pokazała, że usprawnianie procesów w szpitalach nie musi oznaczać kosztownych inwestycji ani reorganizacji całej placówki.

Organizatorzy postawili na doświadczenia osób, które na co dzień odpowiadają za funkcjonowanie podmiotów leczniczych. Zamiast prezentowania wyłącznie sukcesów, uczestnicy mogli poznać również przykłady projektów, które nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Jednym z głównych tematów konferencji było budowanie kultury jakości i bezpieczeństwa w podmiotach leczniczych. Marcin Kalinowski, kierownik Działu Akredytacji Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia (CMJ), poruszył zagadnienie budowania kultury jakości. Z kolei Katarzyna Muszak, prezes Akademickiego Centrum Zdrowia w Mikołowie i wizytator CMJ, przedstawiła zastosowanie narzędzi Lean w przygotowaniu szpitala do akredytacji. W kontekście zarządzania placówką medyczną szczególnego znaczenia nabiera przejście od formalnego spełniania wymagań do rzeczywistego doskonalenia procesów. Sama dokumentacja i opracowane procedury nie gwarantują bowiem sprawnego funkcjonowania organizacji.

Lean pozwala spojrzeć na procesy z perspektywy ich efektywności – identyfikować zbędne czynności, ograniczać opóźnienia, poprawiać przepływ informacji i eliminować problemy organizacyjne, które wpływają zarówno na pracę personelu, jak i doświadczenia pacjentów.

Czy ochrona zdrowia może uczyć się zarządzania bezpieczeństwem od lotnictwa? Ten wątek był jednym z ciekawszych elementów konferencji. Kapitan Dariusz Dembek, pilot liniowy i kierownik Działu Szkolenia SprintAir, przedstawił podejście do bezpieczeństwa oparte na analizowaniu błędów i zapobieganiu ich powtarzaniu. Zagadnienie to uzupełniła Agnieszka Gibalska-DembekA, odnosząc się do koncepcji Just Culture, czyli kultury sprawiedliwego traktowania.

Dla podmiotów leczniczych ma to istotne znaczenie, szczególnie w obszarze zarządzania zdarzeniami niepożądanymi. Skuteczny system bezpieczeństwa powinien umożliwiać identyfikowanie zagrożeń, analizowanie ich przyczyn oraz wdrażanie działań zapobiegawczych. W praktyce oznacza to zmianę podejścia do błędów – z koncentracji na indywidualnej odpowiedzialności na analizę procesów, organizacji pracy i czynników systemowych. Nie oznacza to rezygnacji z odpowiedzialności, ale jej sprawiedliwe rozróżnianie.

Jednym z wyzwań współczesnych placówek medycznych pozostaje zapewnienie sprawnej koordynacji opieki pomiędzy poszczególnymi oddziałami i specjalizacjami. Podczas konferencji internista, chirurg i anestezjolog – dr Filip Styrzyński, dr Maciej Ostrowski oraz dr Filip Pająk – przeanalizowali ścieżkę pacjenta od przyjęcia do wypisu, pokazując ją z perspektywy różnych specjalizacji. To przykład podejścia, w którym kluczowe znaczenie ma nie tylko jakość poszczególnych świadczeń, ale również sposób organizacji całego procesu leczenia.

Swoimi doświadczeniami podzielili się także przedstawiciele Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich, prezentując wykorzystanie Kaizen i angażowanie pacjentów oraz pracowników w usprawnianie procesów. Z kolei Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie przedstawił doświadczenia z wdrażania Lean w codziennej działalności placówki. Z perspektywy zarządzania szpitalem oznacza to potrzebę spojrzenia na organizację nie tylko przez pryzmat poszczególnych komórek, lecz przede wszystkim całej drogi, jaką przechodzi pacjent.

W programie konferencji znalazły się również zagadnienia związane z cyfryzacją, sztuczną inteligencją i wykorzystaniem danych w zarządzaniu ochroną zdrowia. Przedstawiciele Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu – dr Mariola Dwornikowska-Dąbrowska i Paweł Tarasiński – zaprezentowali podejście łączące Lean, zarządzanie jakością i AI w rozwoju szpitala. O możliwościach wykorzystania danych do usprawniania farmakoterapii mówiła Magdalena Wieczorek z Polskiego Towarzystwa Farmacji Klinicznej. Zaprezentowano również narzędzia cyfrowe wspierające codzienną organizację pracy szpitala.

Wnioski dla kadry zarządzającej? Nowe technologie mogą zwiększać efektywność placówki, jednak samo wdrożenie systemu informatycznego nie rozwiązuje problemów organizacyjnych. Kluczowe pozostaje rozpoznanie procesów wymagających usprawnienia i określenie, w jaki sposób technologia ma wspierać ich realizację.

Lean Management coraz częściej wykracza poza tradycyjnie rozumianą optymalizację procesów medycznych. Obejmuje również organizację usług pomocniczych, zarządzanie personelem, rozwój kompetencji oraz racjonalne gospodarowanie zasobami.

Podczas konferencji poruszono m.in. kwestie współpracy wykonawców usług z podmiotami leczniczymi, organizacji żywienia pacjentów oraz możliwości finansowania rozwoju pracowników z wykorzystaniem Bazy Usług Rozwojowych i dostępnych dofinansowań. Anna Brzęska Mikoda z Grupy Penta Hospitals Polska przedstawiła Lean jako „podręczną apteczkę” menedżera placówki medycznej – zbiór praktycznych narzędzi wspierających rozwiązywanie codziennych problemów organizacyjnych.

Ważnym elementem dyskusji było również budowanie organizacji uczącej się, w której usprawnianie procesów nie jest jednorazowym projektem, ale stałym elementem zarządzania.

Konferencja Lean w Medycynie 2026 pokazała, że poprawa efektywności podmiotów leczniczych nie sprowadza się wyłącznie do redukcji kosztów. Równie istotne są jakość opieki, bezpieczeństwo pacjentów, zaangażowanie pracowników i sprawna organizacja procesów. Przykłady przedstawione przez polskie szpitale potwierdzają, że działania doskonalące mogą obejmować niemal każdy obszar funkcjonowania placówki – od przyjęcia pacjenta, przez organizację leczenia i farmakoterapię, aż po procesy administracyjne i zarządcze.

Najważniejszy wniosek? Skuteczne zarządzanie nie zawsze wymaga większych zasobów. Często wymaga przede wszystkim lepszego wykorzystania tych, którymi placówka już dysponuje.

Konferencja była również przestrzenią do wymiany doświadczeń między dyrektorami, menedżerami i specjalistami odpowiedzialnymi za jakość oraz bezpieczeństwo świadczeń zdrowotnych. Organizatorem wydarzenia była spółka Lean w Medycynie, a partnerami Rekeep Polska i Ecophone Saint-Gobain. Konferencja odbyła się pod patronatem Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Patronat medialny nad wydarzeniem objął Serwis ZOZ.

Więcej informacji: leanwmedycynie.pl/konferencja-lean-w-medycynie-2026