REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
REKLAMA
REKLAMA

Przepisy obowiązujące od 2025 roku objęły e-papierosy, także beznikotynowe, oraz saszetki nikotynowe. Wprowadzono:
Kolejny krok to projekt ustawy przyjęty przez rząd 10 marca 2026 roku. Zakłada on wycofanie ze sprzedaży jednorazowych e-papierosów i dopuszczenie w saszetkach nikotynowych wyłącznie aromatu tytoniowego. Równolegle rośnie akcyza, a podwyżki dotyczą również płynu do e-papierosów i podgrzewanych wyrobów tytoniowych.
Część zasad wynika bezpośrednio z prawa Unii Europejskiej. Dyrektywa 2014/40/UE zakazuje wprowadzania do obrotu snusu, czyli tytoniu do stosowania doustnego, we wszystkich państwach członkowskich poza Szwecją. Saszetki nikotynowe, które nie zawierają tytoniu, nie są objęte tym zakazem i w Polsce mogą je kupować osoby pełnoletnie.
Unijne przepisy wykluczają też stosowanie aromatów charakterystycznych, np. owocowych lub mentolowych, w podgrzewanych wyrobach tytoniowych. Podstawą jest dyrektywa delegowana Komisji (UE) 2022/2100.
Kraj | Używanie tytoniu według WHO (2024) | Podejście do wyrobów bez spalania |
Polska | 21,7% | zakazy sprzedaży nieletnim, sprzedaży internetowej i reklamy |
Szwecja | 20,3% | snus dopuszczony jako wyjątek od zakazu unijnego |
Wielka Brytania | 12,8% | e-papierosy zalecane przez NHS dorosłym palaczom |
Szwedzki przykład pokazuje, jak bardzo wynik zależy od przyjętej miary. Według Folkhälsomyndigheten, krajowej Agencji Zdrowia Publicznego, w 2024 roku papierosy codziennie paliło zaledwie 5,4% mieszkańców w wieku 16-84 lat. Jednocześnie po snus każdego dnia sięgało 22% mężczyzn i 10% kobiet. W danych Eurostatu, które uwzględniają snus i saszetki, Szwecja zajmuje więc drugie miejsce w Unii (23,9%). Ramström w pracy z 2024 roku porównał umieralność szwedzkich mężczyzn z sytuacją w europejskich krajach, w których snus praktycznie nie występuje.
Standaryzowany współczynnik zgonów przypisywanych paleniu wyniósł w Szwecji w 2021 roku 44 na 100 tys., wobec średnio 73 na 100 tys. w państwach porównawczych. Według autora oznaczało to około 3 tys. zgonów mężczyzn mniej rocznie, przy czym to jedynie szacunek rzędu wielkości.
Brytyjska publiczna służba zdrowia NHS uznaje e-papierosy z nikotyną za mniej szkodliwe od palenia i za jedną z najskuteczniejszych metod rzucania nałogu. Kieruje je jednak wyłącznie do dorosłych palaczy. Według NHS prawie dwie trzecie osób, które łączą e-papierosa ze wsparciem lokalnej poradni antynikotynowej, skutecznie kończy z paleniem.
Podobne stanowisko zajmuje Royal College of Physicians. W przeglądzie dowodów z 2024 roku zaleca:
Wielka Brytania z wynikiem 12,8% należy do państw o najniższym odsetku użytkowników tytoniu w Europie. Sam wskaźnik nie pozwala jednak ocenić, w jakim stopniu wpłynęła na niego polityka wobec e-papierosów.
Światowa Organizacja Zdrowia zajmuje wyraźnie bardziej powściągliwe stanowisko. Uznaje e-papierosy za szkodliwe dla zdrowia i niebezpieczne, a jako produkty konsumenckie nie dowiodły według niej skuteczności w ograniczaniu palenia w skali całej populacji. WHO zwraca też uwagę, że łączenie papierosów z e-papierosami jest co najmniej tak samo niebezpieczne jak samo palenie. Kontekst dla tych ostrzeżeń tworzą dane z Regionu Europejskiego WHO, gdzie z e-papierosów korzysta 4,6% dorosłych. To jeden z najwyższych wyników wśród regionów świata.
Doświadczenia Szwecji i Wielkiej Brytanii, zestawione ze stanowiskiem WHO, nie tworzą jednego wzorca, ale pozwalają wskazać najlepsze praktyki w ustawodawstwie dotyczącym tytoniu i nikotyny, które powtarzają się niezależnie od przyjętego modelu. Ochrona młodzieży jest wspólnym celem wszystkich instytucji, a w Polsce ma szczególne znaczenie, bo według badania „Młodzież 2025” CBOS i KCPU po e-papierosy regularnie sięga 32% uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych. Szwecja i Wielka Brytania odróżniają papierosy od produktów bez spalania, co odpowiada kontinuum ryzyka opisanemu przez Hatsukami i Carroll: największe zagrożenie niesie dym tytoniowy, a najmniejsze leki zawierające nikotynę.
Korzyść zdrowotna wymaga całkowitej rezygnacji z papierosów, tymczasem według NIZP PZH 23,0% osób palących codziennie używa także zamienników wyrobów tytoniowych. Model brytyjski opiera się na połączeniu e-papierosa ze wsparciem specjalisty, a w Polsce leki wspomagające rzucanie palenia nadal nie są refundowane. Każdy z omawianych wyrobów niesie ryzyko dla zdrowia, dlatego pełną korzyść daje dopiero rezygnacja ze wszystkich wyrobów nikotynowych.
1. Czy w Polsce można legalnie kupić snus?
Nie, dyrektywa 2014/40/UE zakazuje jego sprzedaży we wszystkich państwach Unii poza Szwecją. W Polsce dostępne są saszetki nikotynowe bez tytoniu, potocznie nazywane snusem.
2. Jakie zakazy dotyczą e-papierosów w Polsce?
Od 2025 roku nie wolno ich sprzedawać osobom poniżej 18. roku życia ani przez internet, a ich reklama jest zakazana. Ograniczenia obejmują także e-papierosy beznikotynowe i saszetki nikotynowe.
3. Co zmieni projekt ustawy z marca 2026 roku?
Projekt przewiduje zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów. W saszetkach nikotynowych dozwolony byłby wyłącznie aromat tytoniowy.
Raport o Zdrowiu, Palenie w Polsce w 2026 roku – najnowsze statystyki. Liczba palaczy na tle Europy i Azji oraz skuteczne metody rzucania palenia, raportozdrowiu.pl, październik 2026.
