Tempo wzrostu wynagrodzeń a dostępność leczenia w ocenie prezesa NFZ

NFZ odnotował znaczący wzrost finansowania leczenia onkologicznego. Porównując pierwsze półrocze 2024 roku i 2025 roku, nakłady zwiększyły się o 500 mln zł. Przełożyło się to na większą dostępność terapii – z leczenia skorzystało blisko 100 tys. pacjentów więcej. W tym samym czasie udzielono również większej liczby świadczeń onkologicznych, w sumie o 372 tys., co wskazuje na rosnące zapotrzebowanie i skutki intensyfikacji działań diagnostyczno-terapeutycznych.

Wzrost aktywności w onkologii jest jednym z elementów, który zdaniem NFZ potwierdza potrzebę dalszego wzmacniania finansowania obszarów o największym obciążeniu epidemiologicznym.

Plan finansowy NFZ rośnie w szybkim tempie. Wartość środków, jakimi dysponuje Fundusz, wzrosła z ponad 100 mld zł w 2020 roku do około 200 mld zł w 2025 roku. Prezes Filip Nowak podkreślił, że obsługa tak dużego budżetu kosztuje jedynie 0,8%.

Zasilanie funduszu opiera się przede wszystkim na składce zdrowotnej, jednak także na dotacjach z budżetu państwa. W 2025 roku dotacja ta osiągnęła rekordowy poziom, przekraczając 30 mld zł. Wysokość wsparcia publicznego świadczy o rosnącym znaczeniu finansowania ochrony zdrowia w polityce państwa.

Znaczącym obciążeniem dla finansów NFZ jest coroczny koszt podwyżek wynagrodzeń dla personelu medycznego. W 2025 roku wzrost płac pochłania 58 mld zł, co stanowi 25% całego budżetu funduszu.

Według prezesa Nowaka regulacje płacowe spełniły swoje zadanie – zatrzymały medyków w kraju i doprowadziły do wzrostu wynagrodzeń do poziomu dobrego lub bardzo dobrego. Jednocześnie, wobec rosnących kosztów i potrzeb systemu, pojawia się pytanie o relację między dynamiką podwyżek a poprawą dostępności do świadczeń. Ta kwestia ma być przedmiotem dalszych rozmów w Zespole Trójstronnym, gdzie zgłaszane są pierwsze propozycje zmian.

NFZ wraz z Ministerstwem Zdrowia i Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji identyfikuje obszary, w których konieczne są zmiany wycen świadczeń. Dotyczy to m.in. diagnostyki obrazowej, gdzie obecne stawki są określane jako bardzo wysokie i wpływające na rentowność placówek.

Jednocześnie rozpoczęto rozmowy o zmianach organizacyjnych w szpitalach. Analizy funduszu wskazują, że w wielu placówkach oddziały chirurgii ogólnej przez część tygodnia nie realizują świadczeń w trybie ostrodyżurowym. Prezes NFZ wskazał, że możliwe jest przeorganizowanie pracy tych oddziałów tak, aby całodobowy tryb funkcjonowania nie obowiązywał w każdym szpitalu.

Z danych wynika, że w 90 szpitalach I i II stopnia PSZ jedynie 4% pacjentów trafia na chirurgię przez Zespoły Ratownictwa Medycznego, a w niektórych placówkach w weekendy nie pojawia się żaden pacjent. Utrzymywanie pełnej gotowości wiąże się natomiast z wysokimi kosztami.

Rozważane jest także poluzowanie niektórych wymogów kadrowych, szczególnie tam, gdzie eksperci wskazują na możliwość bezpiecznego zmniejszenia obsady. Przykładem może być chirurgia robotowa, gdzie procesy są w większym stopniu zautomatyzowane.

Do placówek trafiają już aneksy wynikające z przekazania NFZ dodatkowych 3,5 mld zł z budżetu państwa. To środki, o które zabiegała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda. Wkrótce Fundusz otrzyma również wpływy ze sprzedaży obligacji skarbowych oraz kolejne środki z Ministerstwa Zdrowia – około 0,5 mld zł.

Prezes NFZ zapowiedział, że rozmowy o dalszym wsparciu finansowym trwają. Dodatkowe zasilenie budżetu ma umożliwić stabilne planowanie świadczeń i reagowanie na rosnące potrzeby pacjentów w kolejnych miesiącach.