Okołooperacyjna karta kontrolna

W celu zapobieżenia występowania tzw. zdarzeń niepożądanych podczas zabiegów chirurgicznych, takich jak:

• przeprowadzenia operacji u innego niż planowano pacjenta,
• przeprowadzenia innej niż planowano operacji/nieprawidłowego przeprowadzenia operacji,
• przeprowadzenia operacji na zdrowej części ciała – w przypadku narządów parzystych,

minister zdrowia rekomenduje stosowanie okołooperacyjnej karty kontrolnej opracowanej na podstawie formularza Surgical Safety Checklist zalecanego przez Światową Organizację Zdrowia.

Co więcej, minister zdrowia zwraca szczególną uwagę zespołom operacyjnym na takie środki ostrożności jak przestrzeganie zasad higieny, standaryzowany sposób prowadzenia wywiadu lekarskiego, oznaczanie pola operacji przez chirurga przed umieszczeniem pacjenta na sali operacyjnej, potwierdzenie oznaczenia pola operacji przez wszystkich obecnych na sali przed rozpoczęciem operacji oraz stosowanie odpowiednich markerów do oznaczania pola operacji w celu uniknięcia zmazania oznaczeń podczas przygotowań do operacji.

Według danych publikowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), stosowanie karty kontrolnej znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań pooperacyjnych oraz ryzyka śmierci.  

Okołooperacyjna karta kontrolna powinna zostać wprowadzona we wszystkich oddziałach i jednostkach zabiegowych w Polsce. Karta powinna być podpisana przez koordynatora, którym może być lekarz anestezjolog prowadzący znieczulenie do zabiegu, a także przez członków zespołu operacyjnego, tj. lekarza chirurga prowadzącego zabieg lub pierwszą asystę oraz pielęgniarkę anestezjologiczną przygotowującą chorego do znieczulenia i zajmującą się nim po znieczuleniu. Okołooperacyjna karta kontrolna powinna być załączona do dokumentacji pacjenta i stanowić część historii choroby.

Celem wprowadzenia karty jest maksymalne zminimalizowanie możliwości wystąpienia zdarzenia niepożądanego, zgonów pacjentów lub komplikacji pooperacyjnych.

Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia opracowało formularz karty oraz wytyczne jej wprowadzania. Rozwiązanie pozytywnie przyjęły i zaopiniowały: Towarzystwo Chirurgów Polskich, Polskie Towarzystwo Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Towarzystwo Promocji Jakości oraz Konsultanta Krajowego w dziedzinie chirurgii ogólnej.

Czytaj też: Okołooperacyjna karta kontrolna: zasady stosowania w szpitalach