Rozpoczyna się zapowiedziany konkurs z KPO dla szpitali powiatowych na geriatrię i opiekę długoterminową

Ministerstwo Zdrowia zapowiadało ofensywę dotacyjną dla szpitali ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) jeszcze w wakacje. Rozpoczyna we wrześniu, z lekkim poślizgiem, ale za to długo wyczekiwanym naborem wniosków dla szpitali powiatowych. W ramach komponentu D1.2.1 Rozwój opieki długoterminowej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym (po Rewizji Inwestycja zmieniona na D4.1.1) szpitale będą mogły składać wnioski od 18 września do 6 listopada 2024 r.

Wydaje się, że to krótki termin, biorąc pod uwagę konieczność przygotowania IOWISZA, uzyskanie pozytywnej Oceny Celowości Inwestycji (OCI) oraz sporządzenie wniosku o dofinansowanie wraz z obszernym studium wykonalności. Resort zdrowia narzuca sobie duży reżim, planując zakończyć ocenę wniosków i wyłonienie szpitali, którym przyznane zostanie dofinansowanie, do końca 2024 roku. Podyktowane jest to z pewnością faktem, że wszystkie inwestycje współfinansowane ze środków KPO muszą być zakończone maksymalnie do 30 czerwca 2026 r.

Katalog szpitali uprawnionych do startowania w konkursie sprecyzowano w następujący sposób: podmioty lecznicze wykonujące działalność leczniczą w rodzaju świadczeń szpitalnych, zakwalifikowane do I lub II poziomu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, udzielające świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

Intencją grantodawcy jest wspieranie rozwoju opieki długoterminowej lub geriatrycznej przez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym. Jak to przekłada się na konkretne możliwości inwestycyjne dla szpitali? Modernizacja infrastruktury realizowana ma być poprzez aranżację prac budowlanych, remontowych oraz zakup niezbędnego sprzętu, a dokładniej:

• modernizację infrastruktury budowlanej, w tym przebudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz remont istniejących budynków szpitalnych;
• w uzasadnionych przypadkach, budowę nowej infrastruktury leczniczej, gdy modernizacja istniejących budynków nie jest możliwa;
• doposażenie w nowoczesny sprzęt medyczny oraz niezbędne urządzenia i wyposażenie.

Inwestycje mają doprowadzić do przekształcenia istniejących łóżek szpitalnych w miejsca przeznaczone do opieki długoterminowej i geriatrycznej, co pozwoli na zwiększenie dostępności usług zdrowotnych dla seniorów i osób wymagających stałej opieki.

Patrząc z perspektywy szpitali, dobrze wyskalowane wydają się wartości projektów. Minimalna wartość kosztów inwestycji netto to 5 milionów złotych, maksymalna zaś 20 milionów złotych. Niestety niekwalifikowany podatek VAT będzie niełatwą pigułką do przełknięcia dla szpitali i organów założycielskich, ponieważ w sytuacji zadłużenia i permanentnego niedofinansowania zabezpieczyć będą oni musieli kwotę stanowiącą nierzadko prawie jedną piątą część wartości całego projektu. Mimo że dofinansowanie przyjmuje formę grantu pokrywającego 100% kosztów kwalifikowanych, jednak udział środków KPO w całości zadania oscylować będzie średnio na poziomie 80%-90%, uwzględniając konieczność sfinansowania podatku VAT przez wnioskodawców.

O ile budowa nowych obiektów szpitalnych w kilkanaście miesięcy wydaje zadaniem obarczonym wieloma ryzykami, o tyle modernizacja infrastruktury wydaje się wykonalna. Natomiast kwestia doposażenia wydaje się najprostszym zadaniem w projekcie. Co więcej, wytyczne w dość jasny sposób określają katalogi specjalistycznych mebli medycznych (szafki na leki, kozetki medyczne, stoliki zabiegowe, wieszaki na kroplówki), wyrobów medycznych, wyposażenia socjalno-bytowego oraz biurowo- administracyjne czy infrastruktury IT, które szpitale mogą sfinansować w ramach projektu.

Takie fundamentalne pytanie postawi sobie zapewne wielu dyrektorów czy prezesów szpitali podejmując decyzję o ewentualnym starcie po dotację. Analizując Kryteria Oceny Przedsięwzięć, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że strumień środków z dotacji popłynąć ma w kierunku placówek obsługujących powiaty z najszybciej starzejącym się społeczeństwem. Istotne zatem będą tendencje demograficzne i gęstość zaludnienia, czynniki, na które placówki nie mają bezpośredniego wpływu. Ważna będzie ocena i estymacja obłożenia łóżek na oddziałach, które mają zamienić się w łóżka z przeznaczeniem na opiekę długoterminową czy geriatrię, a także obsługiwany odsetek pacjentów z wieku 60 lat i więcej. Kolejne punkty będzie można zdobyć za ilość łóżek utworzonych lub planowanych do utworzenia oraz nasycenie usługami opieki długoterminowej lub geriatrycznej zgodnie z analizami w mapach potrzeb zdrowotnych. Jakość opieki, dbałość o możliwość podnoszenia kompetencji przez personel czy posiadane certyfikaty i akredytacje mogą stanowić dodatkowe źródła punktów. Aspektem, który będzie miał niemałe znaczenie, jest zachowanie w procesie inwestycyjnym zgodności z zasadą „niewyrządzania znaczącej szkody środowisku” (DNSH – „do no significant harm). Wprawdzie na etapie wnioskowania jest ona bardziej opisowo-deklaratywna, jednakże na etapie inwestycyjnym może nastręczyć już nieco problemów w zakresie przygotowania odpowiednich dowodów i dokumentów potwierdzających, że dana inwestycja ma istotny wkład w osiąganie celu w zakresie łagodzenia zmian klimatu oraz nie czyni poważnej szkody pozostałym celom środowiskowym.

Wyścig po środki z KPO właśnie się rozpoczął. Kolejne zapowiadane przez Ministerstwo Zdrowia środki na opiekę wysokospecjalistyczną w obszarze onkologii czy kardiologii mają pojawić się niebawem. To samo tyczy się naborów na podnoszenie dojrzałości cyfrowej szpitali. Nie wspominając o zaplanowanych naborach w ramach FEnIKS czy Funduszy Europejskich dla Regionów w zakresie odwracania piramidy świadczeń, czyli przeniesienia ciężaru realizacji świadczeń z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) – szpitale czeka naprawdę gorąca końcówka roku. Prawdziwy dotacyjny maraton. Nie mniej jednak warto aktywnie aplikować i starać się o pozyskiwanie dotacji na zadania inwestycyjne, tak aby w kryzysie finansowania móc zapewniać pacjentom jak najlepsze warunki lecznicze, wykorzystując najnowocześniejsze dostępne technologie medyczne.