Dotacje z KPO dla szpitali w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej

25 lipca 2024 r. Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) opublikował pierwszy wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO). 243 szpitale zyskały status Specjalistycznego Ośrodek Leczenia Onkologicznego (SOLO) na trzech różnych poziomach, udzielającego świadczenia w obszarze:

• leczenie zabiegowe chirurgiczne
• radioterapia onkologiczna
• chemioterapia i inne metody leczenia systemowego.

Placówki zakwalifikowane do SOLO będą mogły ubiegać się o wsparcie w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) w ramach działania #KPO D1.1.1. Rozwój i modernizacja infrastruktury centrów opieki wysokospecjalistycznej i innych podmiotów leczniczych. Budżet zaplanowany przez Ministerstwo Zdrowia (MZ) w ramach tego komponentu to około 5,5 miliarda złotych. Dofinasowanie szpitale mają przeznaczyć na inwestycje w sprzęt i aparaturę a także prace budowlano-remontowe związane z udzielaniem świadczeń onkologicznych. Wartość przedsięwzięcia inwestycyjnego to od 5 do 80 milionów netto.

Do tego momentu wszystko wydaje realne. Niestety ogromną komplikacją może stanowić czas realizacji zadań inwestycyjnych. 30 czerwca 2026 roku to nieprzekraczalny termin, do którego wszystkie inwestycje w ramach KPO muszą być zakończone i rozliczone. Wprawdzie pojawiły się informacje, że rząd negocjuje z Komisją Europejską (KE) „małe”, „techniczne” przedłużenie KPO o 6-8 miesięcy, ale na ten moment nie zapadły żadne konkretne decyzje. Zakładając optymistycznie, że nabór wniosków, procedura ich oceny wraz z wyłonieniem szpitali, którym przyznane zostanie wsparcie i podpisanie umów o przyznanie dofinansowania zrealizuje się jeszcze w tym roku, szpitalom zostanie de facto 18 miesięcy na realizację inwestycji. Czy odejmując czas na przeprowadzenie postępowania przetargowego na wybór wykonawców robót uda się przeprowadzić wielomilionowe inwestycje w nieco ponad rok? Wielce ryzykownym może okazać się prowadzenie przebudowy czy modernizacji nie mówiąc już o budowie nowej infrastruktury podmiotów leczniczych.

Krótkie terminy realizacji inwestycji, duże zapotrzebowanie na realizację robót budowlach, rosnący popyt na sprzęt i aparaturę związaną z zabezpieczaniem świadczeń onkologicznych może mieć przełożenie na wzrost cen i wysokość ofert w postępowaniach przetargowych. Szpitale postawione zostaną przed decyzją, czy „dokładać” z i tak już ograniczonych środków własnych, czy ogłaszać ponownie postępowanie przetargowe i jeszcze drastyczniej skracać czas realizacji kontraktów! Jeżeli spojrzymy na to również przez pryzmat warunków finansowania inwestycji w ramach KPO, gdzie zasadą jest wprawdzie pokrywanie 100% kosztów inwestycji NETTO! i niekwalifikowalności podatku VAT, szpitale i tak staną przed trudnym zadaniem zabezpieczenia środków na pokrycie niekwalifikowanej części wydatków rzędu odpowiednio 23 czy 8%.

Rozwiązaniem wydawałoby się rozliczenie kosztów inwestycji już zrealizowanych i poprawę montażu finansowego projektów. Kwalifikowalność wydatków w ramach KPO liczona jest bowiem od 1 lutego 2020 roku. Przeszkoda mogą okazać się zapisy dotyczące konieczności spełnienia przez projekt i poszczególne zadania w projekcie zasady DNSH („Do No Significant Harm”). Inwestycje związane z modernizacją, przebudową czy rozbudową infrastruktury szpitalnej muszą dawać istotny wkład w osiąganie celów w zakresie łagodzenia zmian klimatu. Szpital zaś powinien posiadać szereg dokumentów świadczących, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie nie wyrządza poważnych szkód dla celów środowiskowych. Udowodnienie, że inwestycje, dla których obowiązek takiego dokumentowania nie istniał wcześniej, spełniają zasadę DNSH może okazać się niezwykle trudne.

Czy przytoczone bariery zniechęca szpitale do ubiegania się o wsparcie? Z pewnością nie. Ponad 5 miliardów złotych na inwestycje w sytuacji permanentnego dofinansowania opieki zdrowotnej to olbrzymi zastrzyk środków finansowych. Kluczem mogą okazać się dobrze przemyślane, zoptymalizowane i przygotowane wnioski, tak by minimalizować ryzyka związane z przeciągającymi się pracami budowlanymi czy powtórnie ogłaszanymi przetargami na dostawy sprzętu czy aparatury. Zapewne już za kilkanaście dni ostatnie wątpliwości rozwieją zapisy regulaminu konkursowego i zasad ubiegania się o dofinansowanie.