Domowa opieka medyczna DOM – nowe narzędzie dla lekarzy POZ i AOS. Co powinna przygotować placówka

Domowa Opieka Medyczna jest jednym z rozwiązań przewidzianych w ustawie z 15 maja 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia. Przepisy określają System Domowej Opieki Medycznej jako moduł SIM, który umożliwia gromadzenie danych osobowych i jednostkowych danych medycznych pacjenta rejestrowanych przez wyroby medyczne, aplikacje wspierające dobrostan albo zbieranych samodzielnie przez pacjenta. Celem jest monitorowanie stanu zdrowia i zapewnienie pacjentowi opieki adekwatnej do jego stanu zdrowia.

Sprawdź też: Nowe obowiązki placówek wynikające z ustawy o e-zdrowiu

Zgodnie z ustawą System Domowej Opieki Medycznej ma zostać uruchomiony w terminie nie dłuższym niż 5 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. CeZ opublikowało już komunikat i materiały dla podmiotów leczniczych, w których wyjaśnia, jak DOM ma wyglądać z perspektywy lekarza oraz jak przygotować się do korzystania z usługi.

DOM ma umożliwiać zbieranie i analizę danych zdrowotnych pacjenta poza placówką – przede wszystkim na podstawie pomiarów wykonywanych w domu. Usługa ma być dostępna dla pacjentów w Internetowym Koncie Pacjenta i aplikacji mojeIKP, a dla personelu medycznego – w Gabinet.gov.pl albo w innych systemach gabinetowych po ich zintegrowaniu z usługą.

W praktyce lekarz będzie kwalifikował pacjenta do monitorowania i określał, jakie dane mają być zbierane, z jaką częstotliwością oraz o jakich porach. Następnie będzie mógł śledzić pomiary pacjenta, analizować historię wyników i reagować na pojawiające się alerty. W razie potrzeby lekarz będzie mógł zmienić zakres monitorowania albo zakończyć udział pacjenta w programie. 

Czytaj także: Wcześniejsze projekty realizowane w ramach Domowej Opieki Medycznej

CeZ wskazuje, że dane w DOM mogą pochodzić z kilku źródeł: wybranych wyrobów medycznych, takich jak glukometry czy ciśnieniomierze, urządzeń typu smart integrujących się z Google Health, np. smartwatchy, opasek lub wag, a także z ręcznych wpisów pacjenta w IKP lub aplikacji mojeIKP.

Ustawa przewiduje, że w Systemie Domowej Opieki Medycznej będą przetwarzane m.in. dane osobowe pacjenta, jednostkowe dane medyczne, wyniki badań diagnostycznych, zalecenia, ordynacje lekarskie, pomiary i obserwacje istotne dla oceny stanu zdrowia, a także dane dotyczące wyrobów medycznych i aplikacji.

To istotne z perspektywy organizacji pracy placówki. Dane pochodzące z pomiarów domowych nie będą już tylko informacją przekazywaną ustnie przez pacjenta podczas wizyty. Mogą stać się elementem szerszego obrazu klinicznego, który lekarz uwzględnia przy podejmowaniu decyzji diagnostycznych i terapeutycznych.

Największa zmiana dotyczy przejścia od modelu opieki opartego głównie na wizytach kontrolnych do modelu, w którym lekarz ma dostęp do aktualizowanych danych pomiędzy wizytami.
Dla POZ szczególne znaczenie może mieć opieka nad pacjentami przewlekle chorymi i pacjentami objętymi opieką koordynowaną.
Dla AOS – możliwość stałego monitorowania wybranych parametrów u pacjentów wymagających opieki specjalistycznej. 

CeZ wskazuje, że DOM wspiera m.in. profilaktykę osób z grup podwyższonego ryzyka chorób przewlekłych, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną oraz opiekę koordynowaną w ramach niektórych świadczeń POZ.

Wdrożenie DOM nie powinno ograniczać się do uruchomienia funkcji w systemie. Placówka powinna przygotować się organizacyjnie, bo zdalny monitoring pacjenta oznacza stały napływ danych, które trzeba umieć ocenić, przypisać do odpowiedzialnej osoby i powiązać z dokumentacją medyczną. Zobacz także: Wdrożenie elektronicznej dokumentacji medycznej w placówce

• W pierwszej kolejności warto sprawdzić, czy placówka będzie korzystać z Gabinet.gov.pl, czy z własnego systemu gabinetowego zintegrowanego z usługą DOM. Jeżeli z systemu komercyjnego – konieczny będzie kontakt z dostawcą oprogramowania i ustalenie, kiedy oraz w jakim zakresie integracja będzie dostępna.

• Drugim krokiem powinno być ustalenie zasad kwalifikacji pacjentów. Lekarz powinien wiedzieć, w jakich przypadkach włączać pacjenta do zdalnego monitoringu, jakie parametry zlecać do monitorowania, z jaką częstotliwością oraz jak odnotowywać zmianę zakresu monitorowania.

• Trzecim elementem jest procedura obsługi alertów. Skoro DOM ma wspierać szybsze reagowanie na pogorszenie stanu zdrowia, placówka powinna określić, kto przegląda dane, kiedy reaguje, jak eskaluje niepokojące wyniki i jak dokumentuje podjęte działania.

• Czwarty obszar to dokumentacja medyczna. Dane z DOM mogą wspierać decyzję lekarza, ale sama decyzja kliniczna – np. zmiana leczenia, wezwanie pacjenta na wizytę, skierowanie do specjalisty, modyfikacja zaleceń – powinna znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej prowadzonej przez placówkę.

DOM ma ułatwić lekarzowi dostęp do bardziej uporządkowanych danych, ale nie zwalnia placówki z konieczności zachowania kontroli nad procesem udzielania świadczeń. Dane z urządzeń, aplikacji lub wpisów pacjenta powinny być traktowane jako element wspierający ocenę stanu zdrowia, a nie automatyczny substytut badania, konsultacji czy decyzji medycznej.

Sprawdź też: Granice dostępu do danych medycznych z SIM

Szczególnej ostrożności wymagają dane pochodzące z różnych źródeł. Inaczej należy oceniać pomiar wykonany przy użyciu wyrobu medycznego, inaczej dane z urządzenia typu smart, a jeszcze inaczej ręczny wpis pacjenta. Z punktu widzenia bezpieczeństwa procesu placówka powinna mieć jasne zasady interpretacji takich danych i dokumentowania decyzji podjętych na ich podstawie.

Ustawa przewiduje również, że informacje przekazywane do SIM przez pacjentów lub ich przedstawicieli ustawowych, w tym dane rejestrowane przez wyroby medyczne lub aplikacje wspierające dobrostan, podlegają odrębnemu oznaczeniu od danych pochodzących z dokumentacji medycznej. To ważny sygnał dla placówek: dane z DOM trzeba właściwie rozumieć, kwalifikować i odróżniać od wpisów wytworzonych przez personel medyczny.

CeZ zapowiada szkolenia dla osób z POZ i AOS. Mają one obejmować cały proces korzystania z DOM – od kwalifikacji pacjenta, przez perspektywę pacjenta, po analizę danych. Uczestnicy będą mogli zadawać pytania ekspertom Centrum e-Zdrowia.

Warto potraktować te szkolenia jako punkt wyjścia do przygotowania wewnętrznych zasad pracy z DOM. W praktyce pytania organizacyjne mogą być równie ważne jak sama obsługa systemu: kto monitoruje dane, kto reaguje na alerty, jak szybko należy podjąć działanie, jak informować pacjenta i jak dokumentować decyzję lekarza.

Placówki POZ i AOS powinny już teraz przeanalizować, czy DOM będzie wykorzystywany w ich modelu opieki, szczególnie w odniesieniu do pacjentów przewlekle chorych, pacjentów objętych opieką koordynowaną oraz pacjentów wymagających regularnego monitorowania parametrów zdrowotnych.

Do przygotowania są przede wszystkim cztery obszary: integracja systemowa, kwalifikacja pacjentów, procedura obsługi alertów oraz dokumentowanie decyzji medycznych.