NFZ zmienia zasady wynagradzania koordynatorów w POZ

Od 1 października 2025 r. w podstawowej opiece zdrowotnej wejdą w życie nowe zasady finansowania pracy koordynatorów. Narodowy Fundusz Zdrowia zapowiedział, że wynagrodzenie nie będzie już obliczane wyłącznie na podstawie liczby dorosłych pacjentów, ale obejmie także dzieci. Zmiana, która ma zwiększyć zasięg opieki koordynowanej, wzbudziła jednak mieszane reakcje. Część środowiska medycznego dostrzega w niej szansę na bardziej kompleksowe wsparcie pacjentów, inni obawiają się ograniczenia dostępności świadczeń i dodatkowych obciążeń dla placówek POZ.

Federacja Porozumienie Zielonogórskie sprzeciwia się nowym zasadom, argumentując, że zmiana sposobu naliczania wynagrodzenia może w praktyce obniżyć środki dostępne na opiekę koordynowaną.

Zdaniem organizacji rozszerzenie grupy pacjentów o dzieci, przy zachowaniu obecnych stawek, nie uwzględnia realnego wzrostu obowiązków i obciążeń administracyjnych w placówkach POZ. Lekarze i koordynatorzy obawiają się, że w konsekwencji zmniejszy się czas i uwaga, jakie można poświęcić pacjentom przewlekle chorym, którzy wymagają najbardziej intensywnej opieki.

Porozumienie Zielonogórskie podkreśla, że dotychczasowy model finansowania, obejmujący wyłącznie osoby dorosłe, był bardziej przejrzysty, przewidywalny i stabilny dla placówek, co pozwalało lepiej planować zatrudnienie koordynatorów i rozkład pracy zespołu medycznego. W ocenie organizacji nowe rozwiązania mogą wprowadzić niepewność finansową i ograniczyć motywację do dalszego rozwijania opieki koordynowanej.

NFZ podkreśla, że finansowanie zadań koordynatorów nie jest nowością – działa od 2021 r. i stanowi część stawki kapitacyjnej. Oznacza to, że placówki POZ, które zdecydowały się wdrożyć model opieki koordynowanej, od początku mogły liczyć na dodatkowe wsparcie finansowe. Fundusz wprowadził bowiem specjalny miesięczny ryczałt, którego celem jest pokrycie kosztów pracy koordynatora i zachęcenie ośrodków do inwestowania w ten model opieki.

Nowością od października 2025 r. będzie sposób wypłaty ryczałtu. Świadczeniodawcy, którzy podpiszą umowę na realizację opieki koordynowanej, otrzymają dodatkowe środki przez sześć kolejnych miesięcy od momentu jej zawarcia.

NFZ zaznacza, że rozwiązanie to ma charakter motywacyjny – pozwala placówkom bezpiecznie rozpocząć organizację nowych zadań, zatrudnić koordynatora i zapewnić pacjentom płynne wejście w system rozszerzonej opieki.

Według wyjaśnień NFZ ryczałt motywacyjny, który obecnie wynosi około 7,7 tys. zł miesięcznie, ma pełnić rolę impulsu rozwojowego dla placówek POZ. Fundusz wskazuje, że kwota ta została ustalona tak, aby realnie wspierać ośrodki w tworzeniu nowych stanowisk pracy dla koordynatorów i ułatwiać im pokrycie kosztów związanych z organizacją dodatkowych zadań.

Celem ryczałtu nie jest więc jedynie dofinansowanie etatu, ale także stworzenie warunków do wdrażania opieki koordynowanej w praktyce. Placówki, które zdecydują się na ten krok, mogą rozszerzyć swoją ofertę o kompleksowe wsparcie dla pacjentów przewlekle chorych – od badań diagnostycznych, przez konsultacje specjalistyczne, aż po działania edukacyjne i dietetyczne.

NFZ zaznacza, że to właśnie ta grupa pacjentów zyskuje najwięcej na nowym modelu, ponieważ dzięki pracy koordynatora ich leczenie staje się bardziej spójne, uporządkowane i lepiej dopasowane do indywidualnych potrzeb.

W ocenie Funduszu ryczałt ma więc podwójny charakter – z jednej strony finansowy, z drugiej organizacyjny. Stanowi narzędzie, które ma przełamać bariery wprowadzania nowych rozwiązań i pokazać placówkom, że inwestycja w opiekę koordynowaną jest opłacalna i możliwa do utrzymania w dłuższej perspektywie.

Opieka koordynowana to rozwiązanie, które ma zmienić sposób funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej. NFZ podkreśla, że nie sprowadza się ono wyłącznie do dodatkowego wynagrodzenia dla koordynatora.

System przewiduje bowiem osobne finansowanie szerokiego wachlarza świadczeń, które dotychczas często wymagały od pacjentów samodzielnego poszukiwania pomocy w różnych placówkach.

Placówki POZ, które wdrożą model koordynowany, zyskują możliwość rozliczania dodatkowych badań diagnostycznych, co skraca czas oczekiwania na wyniki i przyspiesza decyzje terapeutyczne.

Oprócz tego mogą kierować pacjentów na konsultacje u specjalistów współpracujących w ramach programu, co pozwala uniknąć długich kolejek i rozproszenia opieki. Ważnym elementem są także kompleksowe porady lekarza POZ, które obejmują całościową ocenę stanu zdrowia chorego i planowanie dalszego leczenia.

Nowością są również porady edukacyjne i dietetyczne, które w tradycyjnym modelu rzadko były dostępne w ramach POZ. Dzięki nim pacjenci uczą się, jak samodzielnie dbać o swoje zdrowie, kontrolować objawy choroby i unikać powikłań. W efekcie osoby przewlekle chore otrzymują opiekę spójną, uporządkowaną i skoncentrowaną na długofalowych efektach terapeutycznych – a wszystko to w jednym miejscu, bez konieczności częstego przemieszczania się między różnymi poradniami.

NFZ wskazuje, że takie podejście pozwala nie tylko na poprawę jakości leczenia, ale też na lepsze wykorzystanie zasobów systemu ochrony zdrowia. Placówka POZ staje się centrum, w którym pacjent ma zapewnione większość niezbędnych świadczeń, co ogranicza fragmentację opieki i zwiększa jej skuteczność.

Dane finansowe pokazują, że opieka koordynowana z roku na rok zyskuje coraz większe znaczenie w systemie ochrony zdrowia. W 2024 roku NFZ przeznaczył na jej realizację ponad 546 mln zł, co stanowiło istotny zastrzyk środków dla placówek POZ. Już w pierwszym kwartale 2025 roku nakłady sięgnęły 148,2 mln zł, co wskazuje na rosnącą dynamikę rozwoju tego modelu.

Fundusz informuje, że do tej pory podpisano blisko trzy tysiące umów na prowadzenie opieki koordynowanej, czyli niemal połowę wszystkich kontraktów z placówkami podstawowej opieki zdrowotnej. To wyraźny sygnał, że coraz więcej ośrodków widzi w tym systemie szansę na rozwój i lepsze dostosowanie się do potrzeb pacjentów.

Najlepszym potwierdzeniem skali wprowadzanych zmian jest liczba osób objętych nowym modelem opieki. Według najnowszych danych opieka koordynowana obejmuje już około 20,6 mln pacjentów, co czyni ją jednym z najważniejszych projektów modernizacyjnych w POZ w ostatnich latach.

NFZ podkreśla, że tak szeroki zasięg pozwala nie tylko podnieść jakość leczenia pacjentów przewlekle chorych, ale również w praktyce testować rozwiązania, które w przyszłości mogą stać się standardem w całej ochronie zdrowia.