Program wczesnego wykrywania raka płuca jako świadczenie gwarantowane

Projekt rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 8 grudnia 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych przewiduje rozszerzenie wykazu świadczeń o program wczesnego wykrywania raka płuca.

Zmiana polega na dodaniu nowej pozycji w załączniku do rozporządzenia ministra zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Nowe świadczenie obejmuje realizację programu profilaktycznego ukierunkowanego na osoby o zwiększonym, zdefiniowanym ryzyku zachorowania na raka płuca.

Program wczesnego wykrywania raka płuca opiera się na zastosowaniu niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej. Zgodnie z uzasadnieniem projektu, świadczenie jest adresowane do osób w wieku 50-80 lat, z istotną ekspozycją na dym tytoniowy, określoną na poziomie co najmniej 20 paczkolat.

Celem programu jest identyfikacja nowotworu w stadium umożliwiającym leczenie radykalne. Dane epidemiologiczne przywołane w uzasadnieniu wskazują, że rak płuca pozostaje najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce i główną przyczyną zgonów onkologicznych, co uzasadnia wdrożenie rozwiązań systemowych w obszarze profilaktyki wtórnej .

Projektowane świadczenie uzyskało pozytywną rekomendację prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 98/2025. Ocena kliniczna bazuje na przeglądach systematycznych, metaanalizach oraz badaniach pierwotnych, które potwierdzają skuteczność niskodawkowej tomografii komputerowej w redukcji umieralności z powodu raka płuca o 12–28% w porównaniu z klasycznym RTG klatki piersiowej lub brakiem badań przesiewowych .

W uzasadnieniu podkreślono również, że NDTK charakteryzuje się niską dawką promieniowania, stanowiącą 10–30% dawki standardowego badania tomograficznego, i nie wymaga podania środka kontrastowego, co ma znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa populacyjnego programu.

Analiza ekonomiczna, przeprowadzona na podstawie raportu HTA KCE 2024, wskazuje, że koszt uzyskania jednego roku życia skorygowanego jakością (QALY) wynosi 78.963,74 zł i mieści się poniżej progu efektywności kosztowej. W perspektywie czteroletniej szacowany skutek finansowy dla Narodowego Funduszu Zdrowia wynosi od 147,7 mln zł do 154,1 mln zł, w zależności od przyjętego wariantu wyceny świadczenia.

Projekt zakłada, że wejście w życie rozporządzenia nastąpi 1 lipca 2026 r. Termin ten ma umożliwić Narodowemu Funduszowi Zdrowia oraz świadczeniodawcom przygotowanie organizacyjne i kontraktowe, a także dostosowanie Systemu Informatycznego Monitorowania Profilaktyki do obsługi nowego programu zdrowotnego.

Włączenie programu wczesnego wykrywania raka płuca do katalogu świadczeń gwarantowanych oznacza możliwość poszerzenia oferty profilaktycznej finansowanej ze środków publicznych. Projekt rozporządzenia nie zmienia warunków wykonywania działalności leczniczej ani nie wprowadza nowych obowiązków technicznych dla podmiotów leczniczych, wskazując jednocześnie na pozytywny wpływ regulacji na działalność przedsiębiorców sektora ochrony zdrowia .

Nowe świadczenie stanowi element systemowego podejścia do profilaktyki onkologicznej i wpisuje się w praktyki stosowane w innych państwach europejskich, które realizują analogiczne programy przesiewowe w populacjach podwyższonego ryzyka.