NFZ ujawnia koszty leczenia pacjentów w 2024 roku

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował najnowszą analizę kosztów leczenia pacjentów w publicznym systemie ochrony zdrowia. Opracowanie przygotował zespół analityków NFZ i objęło ono dane za 2024 rok. Raport dotyczy świadczeń medycznych oraz refundowanych leków, których koszty można jednoznacznie przypisać do konkretnego pacjenta.

W analizie uwzględniono również szacunkowe koszty podstawowej opieki zdrowotnej. Świadczenia POZ są finansowane w formie ryczałtu za pacjenta zapisanego do danej placówki, dlatego nie są rozliczane w taki sam sposób jak większość świadczeń specjalistycznych i szpitalnych. Po ich doliczeniu łączny koszt leczenia pacjentów w 2024 roku wyniósł blisko 169 mld zł.

Z danych NFZ wynika, że średnia wartość refundacji świadczeń i leków systematycznie rośnie od ponad dekady. W 2024 roku średni koszt leczenia jednego pacjenta wyniósł 5,25 tys. zł, podczas gdy w 2023 roku było to 4,5 tys. zł.

Łączna wartość świadczeń i leków, których koszt można bezpośrednio przypisać pacjentom, osiągnęła w 2024 roku poziom 169 mld zł. Oznacza to wzrost o ponad 24,5 mld zł w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Wzrost ten odzwierciedla zarówno rosnące ceny świadczeń, jak i zwiększone zapotrzebowanie na leczenie w starzejącym się społeczeństwie.

Jak podkreśla Filip Nowak, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, analiza odpowiada na często zadawane pytania dotyczące przeznaczenia składki zdrowotnej i pokazuje, w jaki sposób środki publiczne są wydatkowane na leczenie ubezpieczonych.

Raport NFZ potwierdza zjawisko koncentracji wydatków, określane zasadą Pareta. Około 80 proc. środków przeznaczanych na świadczenia i leki trafia do niemal 20 proc. pacjentów, którzy wymagają najbardziej intensywnego i kosztownego leczenia.

W celu dokładniejszego zobrazowania tej struktury NFZ wyodrębnił grupy pacjentów, których leczenie kosztowało powyżej 100 tys. zł oraz powyżej 250 tys. zł. W latach 2020-2024 było łącznie 756 tys. pacjentów, których terapia przekroczyła próg 100 tys. zł. Koszty leczenia tej grupy stanowiły 31,5 proc. wszystkich wydatków NFZ w tym okresie.

Pacjenci, których leczenie pochłonęło ponad 250 tys. zł, odpowiadali za 14,4 proc. wydatków funduszu. Ponad 47 mld zł NFZ przeznaczył na świadczenia dla około 1 proc. populacji Polski. W samym 2024 roku leczenie 100 pacjentów o najwyższych kosztach wyniosło 357 mln zł, czyli o 43 mln zł więcej niż rok wcześniej.

Analitycy NFZ zestawili również koszty leczenia z wiekiem i płcią pacjentów. Najwyższe średnie wydatki odnotowano w grupie wiekowej 75-79 lat. To właśnie w tej grupie kumulują się koszty związane z chorobami przewlekłymi, wielochorobowością oraz długotrwałymi terapiami.

Średnia wartość refundacji leczenia mężczyzn w 2024 roku była nieco wyższa niż kobiet i wyniosła ponad 5,3 tys. zł wobec niemal 5,1 tys. zł. W grupie 75-79 lat różnice te były jeszcze bardziej widoczne. Średni koszt leczenia mężczyzn osiągnął 13,63 tys. zł, a kobiet 10,58 tys. zł.

Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce opiera się na powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a wpływy ze składki zdrowotnej stanowią podstawowe źródło budżetu NFZ. Opublikowane dane pokazują, jak duża część środków koncentruje się na leczeniu pacjentów wymagających najbardziej zaawansowanych i kosztownych terapii.

Analiza NFZ dostarcza zarządzającym placówkami medycznymi szczegółowych informacji o strukturze kosztów leczenia, które mają bezpośrednie znaczenie dla planowania świadczeń, kontraktowania oraz oceny efektywności wykorzystania środków publicznych.