Wskaźniki jakości opieki kardiologicznej w KSK – co wprowadza rozporządzenie

Akt wykonuje ustawę o Krajowej Sieci Kardiologicznej i wprowadza formalny katalog wskaźników, według których będzie oceniana jakość opieki w ośrodkach KSK. To ważna zmiana dla szpitali i innych placówek uczestniczących w sieci, bo punktem odniesienia przestaje być wyłącznie liczba wykonanych świadczeń, a stają się nim również mierzalne efekty leczenia, ciągłość opieki i jakość koordynacji.

Rozporządzenie zostało ogłoszone 5 lutego 2026 r. i weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli 20 lutego 2026 r. Wprowadza formalny katalog wskaźników jakości opieki kardiologicznej, które mają być stosowane w Krajowej Sieci Kardiologicznej. Określa też wartości minimalne i docelowe dla każdego wskaźnika, mierniki służące ich ocenie oraz sposób obliczania. W praktyce oznacza to, że od 20 lutego 2026 r. placówki działające w KSK mają już prawnie określone, jakie efekty leczenia i jakie elementy organizacji opieki będą podlegały pomiarowi.

Wskaźniki podzielone są na dwa obszary: kliniczny oraz zarządczy. W obszarze klinicznym przewidziano 8 wskaźników, a w obszarze zarządczym 3 wskaźniki.

Do wskaźników klinicznych należą:

• roczna śmiertelność od dnia zakończenia hospitalizacji świadczeniobiorców po zawale serca;

• roczna śmiertelność świadczeniobiorców poddanych wybranym zabiegom kardiochirurgicznym;

• konieczność implantacji układu stymulującego serce w 6-miesięcznej obserwacji po TAVI;

• odsetek dodatnich wyników badania angio-TK tętnic wieńcowych niepotwierdzonych w koronarografii;

• adherencja do terapii podstawowej w niewydolności serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową lewej komory;

• antykoagulacja w migotaniu albo trzepotaniu przedsionków, z uwzględnieniem ryzyka udaru mózgu;

• powikłanie infekcyjne w pierwszym roku po pierwszej implantacji urządzenia wszczepialnego;

• bezwzględna liczba ablacji u chorych z rozpoznaniem burzy elektrycznej wykonanych w obserwacji rocznej.

W obszarze zarządczym rozporządzenie obejmuje:

• odsetek świadczeniobiorców z chorobami układu krążenia, dla których jest prowadzona elektroniczna Karta Opieki Kardiologicznej (e-KOK), a dane w niej zawarte są kompletne;

• odsetek świadczeniobiorców zakwalifikowanych do KOS-zawał, którzy zostali poddani rehabilitacji kardiologicznej;

• odsetek świadczeniobiorców zakwalifikowanych do KOS-zawał, którzy zostali poddani rehabilitacji kardiologicznej w formie kardiologicznej telerehabilitacji hybrydowej.

Rozporządzenie nie poprzestaje na samym wskazaniu obszarów oceny. Dla każdego wskaźnika przypisano również wartości minimalne i docelowe. Dla rocznej śmiertelności po zawale serca wartość minimalna wynosi <12%, a wartość docelowa ≤8%. Dla rocznej śmiertelności po wybranych zabiegach kardiochirurgicznych odpowiednio ≤8% i <6%. Dla konieczności implantacji układu stymulującego po TAVI – <15% i <10%.

Wskaźnik dotyczący dodatnich wyników badania angio-TK tętnic wieńcowych, które nie potwierdziły się w koronarografii, ma próg minimalny <40% i docelowy <20%. To istotne, bo w wersji finalnej aktu ustawodawca przyjął wyższy próg minimalny niż pojawiający się wcześniej w dyskusji projektowej. Dla alertu prawnego najważniejsze jest jednak to, że obowiązujący jest dziś właśnie próg 40% jako wartość minimalna oraz 20% jako docelowa.

W odniesieniu do farmakoterapii w niewydolności serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową lewej komory wartość minimalna wynosi >70%, a docelowa >90%. Taki sam docelowy poziom >90% przyjęto dla wskaźnika antykoagulacji w migotaniu albo trzepotaniu przedsionków, przy wartości minimalnej >75%. Dla powikłań infekcyjnych po pierwszej implantacji urządzeń wszczepialnych przewidziano progi <1,5% oraz <1%, a dla ablacji u chorych z rozpoznaniem burzy elektrycznej – >10 jako wartość minimalną i >15 jako wartość docelową.

W obszarze zarządczym rozporządzenie przewiduje dla e-KOK wartość minimalną ≥50% i docelową 100%. Dla rehabilitacji w KOS-zawał progi wynoszą odpowiednio >80% i >90%, natomiast dla rehabilitacji kardiologicznej w formie kardiologicznej telerehabilitacji hybrydowej >10% i ≥20%.

Jednym z istotniejszych wskaźników jest antykoagulacja u pacjentów z migotaniem albo trzepotaniem przedsionków. Rozporządzenie odwołuje się tu do skali CHA₂DS₂-VA i wskazuje, że wskaźnik obejmuje świadczeniobiorców, u których ryzyko udaru mózgu obliczone według tej skali jest większe niż 1. Z prawnego punktu widzenia właśnie takie sformułowanie wynika z obowiązującego aktu.

Warto jednak dodać doprecyzowanie praktyczne: zapis „większe niż 1” odpowiada w praktyce wynikowi co najmniej 2 punktów. Samo rozporządzenie rozpisuje składniki skali jako C, H, A, D, S i VA, a więc bez kryterium płci. Jest to spójne z nowszym podejściem przyjętym w wytycznych ESC 2024, które posługują się skalą CHA₂DS₂-VA zamiast wcześniejszej CHA₂DS₂-VASc. Wytyczne ESC wskazują, że wynik 2 lub więcej jest podstawą do rekomendacji doustnej antykoagulacji, natomiast wynik 1 stanowi przesłankę do jej rozważenia.

Rozporządzenie nie nakłada identycznego zakresu pomiaru na wszystkie placówki. Załącznik przewiduje stratyfikację według poziomu zabezpieczenia opieki kardiologicznej w KSK. Część wskaźników odnosi się wyłącznie do ośrodków drugiego i trzeciego poziomu, zwłaszcza w zakresie zawałów, kardiochirurgii, TAVI, angio-TK, implantacji urządzeń i ablacji. Z kolei wskaźniki dotyczące farmakoterapii w niewydolności serca, antykoagulacji oraz prowadzenia e-KOK obejmują także ośrodki pierwszego poziomu zabezpieczenia.

To oznacza, że placówka powinna najpierw ustalić, które wskaźniki dotyczą jej poziomu zabezpieczenia i zakresu realizowanych świadczeń, a dopiero potem budować proces zbierania danych i wewnętrznego monitorowania jakości.

Z perspektywy zarządzających i osób odpowiedzialnych za jakość najważniejsze jest to, że od 20 lutego 2026 r. istnieje już formalna i szczegółowa podstawa do oceny jakości opieki kardiologicznej w KSK. Placówki powinny więc sprawdzić, czy ich systemy informatyczne, dokumentacja medyczna i procesy sprawozdawcze pozwalają prawidłowo identyfikować przypadki objęte wskaźnikami, liczyć je według zasad wskazanych w załączniku oraz monitorować wartości minimalne i docelowe.

Szczególnego znaczenia nabiera także obieg danych między hospitalizacją, AOS, rehabilitacją i receptą, bo część wskaźników nie ogranicza się do jednego zdarzenia medycznego, lecz obejmuje określony czas obserwacji albo wymaga weryfikacji dalszego leczenia. Dotyczy to zwłaszcza śmiertelności rocznej, implantacji po TAVI, antykoagulacji, rehabilitacji w KOS-zawał oraz prowadzenia kompletnej karty e-KOK.

W praktyce pierwszym krokiem powinno być przypisanie wskaźników do konkretnych komórek organizacyjnych i ustalenie, skąd będą pochodziły dane do ich wyliczania. Drugi krok to sprawdzenie, czy placówka jest w stanie udokumentować kompletność danych potrzebnych do e-KOK, leczenia przeciwkrzepliwego, farmakoterapii w niewydolności serca oraz rehabilitacji po zawale. Trzeci krok to uruchomienie wewnętrznego monitoringu tych obszarów jeszcze przed roczną oceną efektów. To już nie jest temat wyłącznie jakościowy albo analityczny, lecz realny element organizacji pracy w Krajowej Sieci Kardiologicznej.