Zmiany w organizacji opieki nad kobietą w ciąży – nowe rozwiązania planowane przez Ministerstwo Zdrowia

Projekt koncentruje się na sytuacjach, w których kobieta w ciąży trafia do placówki bez oddziału położniczego, najczęściej na SOR lub izbę przyjęć. Dotychczas były to obszary funkcjonujące na styku różnych procedur, bez jednolitego standardu postępowania. W praktyce oznaczało to niejednoznaczny podział odpowiedzialności i zwiększone ryzyko organizacyjne.

Celem proponowanych rozwiązań jest uporządkowanie tego fragmentu systemu poprzez wprowadzenie minimalnych, ale jasno określonych zasad zabezpieczenia położniczego w miejscach, które nie prowadzą porodów, lecz muszą reagować na nagłe zdarzenia.

Jednym z kluczowych elementów projektu jest koncepcja interwencyjnych punktów położniczych tworzonych przy SOR-ach lub izbach przyjęć. Mają one umożliwić bezpieczne udzielenie pomocy kobiecie w ciąży do czasu przekazania jej do oddziału położniczego.

W projekcie przewidziano, że:

• punkt będzie wyposażony w podstawowy sprzęt niezbędny do interwencji położniczej,

• opiekę nad pacjentką zapewni położna we współpracy z personelem ratunkowym,

• przyjęcie porodu w takim miejscu będzie dopuszczalne wyłącznie incydentalnie, gdy transport do porodówki jest niemożliwy lub zagraża zdrowiu pacjentki.

Rozwiązanie to nie zmienia mapy oddziałów położniczych, lecz ma ograniczyć ryzyka w sytuacjach nagłych, które dziś często są przedmiotem wątpliwości organizacyjnych i prawnych.

Projekt wzmacnia także pozycję położnej jako samodzielnego profesjonalisty w ocenie sytuacji klinicznej. To położna ma dokonywać oceny stopnia zaawansowania porodu, współdecydować o konieczności transportu i prowadzić opiekę nad pacjentką do momentu przekazania jej do wyspecjalizowanej jednostki. Dla podmiotów leczniczych oznacza to konieczność przeglądu wewnętrznych regulacji – w szczególności zasad dyżurowania, zakresów kompetencji oraz współpracy między SOR, ratownictwem medycznym i oddziałami położniczymi.

Choć omawiane rozwiązania nie obowiązują jeszcze, nie funkcjonują w próżni legislacyjnej. Od maja 2026 r. zaczynają obowiązywać nowe standardy opieki okołoporodowej, które porządkują organizację świadczeń, wzmacniają ciągłość opieki i akcentują bezpieczeństwo pacjentek.

Projekt dotyczący interwencyjnej opieki położniczej należy więc postrzegać jako uzupełnienie tej reformy, skierowane do placówek, które dotychczas pozostawały poza klasycznym systemem opieki porodowej, a mimo to uczestniczą w udzielaniu świadczeń kobietom w ciąży.