Prezydent zawetował nowelizację tzw. ustawy Kamilka

Planowane zmiany w ustawie miały dotyczyć m.in. obowiązków związanych z weryfikacją karalności:

• pracodawców lub innych organizatorów działalności,

• osób, z którymi miał być nawiązany stosunek pracy lub które miały być dopuszczone do „innej działalności” (patrz niżej) przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem do takiej działalności.

Projekt przewidywał także doprecyzowanie przepisów dotyczących standardów ochrony małoletnich oraz działania Zespołu do spraw analizy zdarzeń, w wyniku których małoletni poniósł śmierć lub doznał uszczerbku na zdrowiu. Dodatkowo planowano uzupełnienie ustawy o regulacje dotyczące ochrony danych osobowych, aby zapewnić jej zgodność z RODO.

W ramach nowelizacji planowano wprowadzenie definicji używanych w ustawie pojęć, aby ułatwić jej stosowanie w praktyce.

„Dopuszczenie do innej działalności” miało oznaczać powierzenie osobie wykonywania zadań lub obowiązków – powtarzalnych bądź jednorazowych, trwających przez określony czas – za wynagrodzeniem lub bez, na innej podstawie niż stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. „Inny organizator” miał być z kolei rozumiany jako jednostka organizacyjna (nawet bez osobowości prawnej) lub osoba fizyczna dopuszczająca kogoś do takiej działalności.

Projekt doprecyzowywał także pojęcie „standardów ochrony małoletnich” jako aktu prawa wewnętrznego zawierającego zbiór zasad i wytycznych zapewniających bezpieczne środowisko dziecka oraz określającego sposób interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia. Celem było jasne wskazanie charakteru i statusu tego dokumentu oraz jego relacji do innych obowiązujących procedur, np. Niebieskiej Karty.

Dodatkowo nowelizacja miała zdefiniować m.in. pojęcia „opieka”, „realizacja innych zainteresowań”, „wychowanie” i „wypoczynek”.

Nowelizacja miała znacząco rozbudować rozdział 3 ustawy pt. „Obowiązki dotyczące weryfikacji danych o karalności związane ze stosunkiem pracy lub inną działalnością”. W nowym brzmieniu art. 21 zakładano, że przed zatrudnieniem pracownika lub dopuszczeniem go do „innej działalności” związanej m.in. z leczeniem, pomocą psychologiczną czy opieką nad małoletnimi (jeśli wykonywana jest bezpośrednio z ich udziałem), konieczne będzie spełnienie nowych obowiązków określonych w art. 21a, 21b ust. 1 oraz art. 21d–21g. Obowiązki te miały dotyczyć zarówno pracodawców i innych organizatorów (sprawdzających), jak i osób zatrudnianych (sprawdzanych).

Projekt przewidywał m.in.:

a) informacja z rejestrów
Sprawdzający mieli uzyskiwać informacje, czy dana osoba figuruje w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym oraz w rejestrze prowadzonym przez Państwową Komisję ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15 lat. W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej obowiązek uzyskania tych informacji spoczywałby na sprawdzanym.

b) powtórne sprawdzenie
Weryfikację planowano powtarzać przy stosunku pracy lub działalności trwających dłużej niż 2 lata, nie częściej jednak niż raz na 2 lata.

c) informacja z KRK
Sprawdzany miał przedstawiać informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą m.in. przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, wolności (z pewnymi wyjątkami), wolności seksualnej i obyczajności, rodzinie i opiece oraz przestępstw narkotykowych.

d) pobyt za granicą
Każda osoba miała składać oświadczenie o państwach, w których mieszkała co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 20 lat (poza Polską) oraz dostarczać informacje z rejestrów karnych tych państw. Wyjątki przewidziano m.in. dla osób mieszkających za granicą przed ukończeniem 13. roku życia, obywateli UE oraz Wielkiej Brytanii.

e) pozostałe zasady
Projekt przewidywał obowiązek składania oświadczeń z klauzulą odpowiedzialności karnej, utrwalanie informacji w formie papierowej lub elektronicznej oraz wyjątki – np. przy kolejnych umowach zawieranych z tą samą osobą w krótkim odstępie czasu.

Nowelizacja miała przeformułować przepisy dotyczące standardów ochrony małoletnich, rozszerzając ich zakres o obowiązek określenia zasad przetwarzania danych osobowych i wizerunku dzieci.

W jednostkach i podmiotach, w których małoletni regularnie przebywają lub mają częsty kontakt, standardy miały dodatkowo obejmować:

• zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi, w tym katalog zachowań niedozwolonych wobec nich,

• reguły korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu,

• procedury chroniące przed szkodliwymi treściami i zagrożeniami w sieci oraz w innych utrwalonych formach,

• sposób ustalania planu wsparcia dziecka po ujawnieniu przypadku jego krzywdzenia.

Rozszerzone wymogi miały więc dotyczyć ograniczonej grupy podmiotów, w tym części placówek wykonujących działalność leczniczą. Standardy planowano udostępniać zarówno w wersji pełnej, jak i w formie skróconej – opracowanej specjalnie z myślą o małoletnich, w języku dla nich zrozumiałym.

Nowelizacja miała wprowadzić nowy rozdział 4f „Ochrona przetwarzanych danych osobowych”. Zgodnie z projektem w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale stosowane byłyby ogólne przepisy o ochronie danych osobowych. Podmioty wykonujące działalność leczniczą musiałyby uwzględnić te regulacje m.in. przy aktualizacji klauzul informacyjnych.

Projekt przewidywał także szczegółowe określenie celów przetwarzania danych. Do danych szczególnych kategorii oraz danych dotyczących wyroków skazujących i naruszeń prawa (art. 9 i 10 RODO) dostęp miały mieć wyłącznie osoby z wyraźnym upoważnieniem wydanym przez ADO, zobowiązane do zachowania poufności również po zakończeniu współpracy.

Dane osobowe miały być przechowywane:

• w przypadku podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletniego – maksymalnie rok od dnia zgłoszenia, chyba że zgłoszenie okaże się niezasadne (wówczas dane należało usuwać niezwłocznie),
• w związku z weryfikacją pracowników, współpracowników i kandydatów – maksymalnie 5 lat od zakończenia współpracy lub rekrutacji, chyba że przepisy przewidują dłuższy okres.

Nowelizacja nakładała również obowiązek corocznego przeglądu danych pod kątem zasadności ich dalszego przechowywania, a także wprowadzała wymóg przejrzystej komunikacji w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz ograniczenia w udzielaniu informacji.

Prezydent zawetował ustawę, dlatego opisane rozwiązania nie wejdą w życie, choć możliwe, że pojawią się ponownie w kolejnych projektach legislacyjnych.