MZ zapowiada zmiany w kształceniu lekarzy oraz w kompetencjach i doskonaleniu pielęgniarek. Co to oznacza dla podmiotów leczniczych?

Dodano: 13 lutego 2026
MZ zapowiada zmiany w kształceniu lekarzy oraz w kompetencjach i doskonaleniu pielęgniarek. Co to oznacza dla podmiotów leczniczych?

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekty zmian w ustawach regulujących wykonywanie zawodu lekarza, lekarza dentysty oraz pielęgniarki i położnej. Celem propozycji jest poprawa dostępności świadczeń – szczególnie w mniejszych miejscowościach – lepsze wykorzystanie kompetencji zawodów medycznych oraz wzmocnienie praktycznego wymiaru kształcenia.

Zmiany dotyczące lekarzy i lekarzy dentystów – kluczowe założenia

1) Skrócenie stażu podyplomowego

Projekt zakłada skrócenie stażu podyplomowego:

  • dla lekarzy z 13 do 6 miesięcy,
  • dla lekarzy dentystów z 12 do 6 miesięcy.

Resort uzasadnia to m.in. większą praktycznością kształcenia na studiach oraz tym, że obecny program stażu w części powiela efekty VI roku. Wskazuje również na oszczędności budżetowe, co jest istotnym kontekstem krytykowanym przez samorząd.

Znaczenie dla placówek: potencjalnie krótszy okres stażowy to inny model organizacji nadzoru, harmonogramów i przypisywania zadań (szczególnie w podmiotach, które regularnie przyjmują stażystów). Może też wpłynąć na planowanie obsad, dyżurów i rotacji w jednostkach szkolących.

2) Nowy model planowania rezydentur

MZ zapowiada zmianę w planowaniu rezydentur: priorytet w przyznawaniu etatów rezydenckich mają otrzymywać jednostki akredytowane w regionach z największymi brakami kadrowymi (w założeniu – wzmocnienie mniejszych ośrodków).

Znaczenie dla placówek: dla części podmiotów może to oznaczać zmianę konkurencji o rezydentów (kto i gdzie będzie mógł ich pozyskać). W praktyce rośnie znaczenie akredytacji oraz argumentacji potrzeb kadrowych regionu.

3) Silniejsze egzekwowanie obowiązku doskonalenia zawodowego

Nowelizacja ma wprowadzić rozwiązania, które będą egzekwować realizację obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów; MZ wskazuje też, że sankcje za brak aktywności mają być ustalane z Naczelną Izbą Lekarską.

Znaczenie dla placówek: można spodziewać się większej „operacyjnej” potrzeby dokumentowania szkoleń i rozwoju (HR / kadry / dział jakości), a także ujednolicenia podejścia do weryfikacji spełniania obowiązków.

4) Państwowy Egzamin Kompetencyjny po pierwszej części specjalizacji

Zapowiedziano wprowadzenie Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego, który ma potwierdzać nabycie określonych umiejętności po pierwszej części szkolenia specjalizacyjnego (uzasadnienie: bezpieczeństwo pacjentów i jakość świadczeń).

Znaczenie dla placówek: jeżeli rozwiązanie wejdzie w życie, może wpłynąć na organizację procesu szkolenia (w tym przygotowania, oceny postępów i planowania ścieżek rozwoju lekarzy w trakcie specjalizacji).

Zmiany dotyczące pielęgniarek i położnych – kluczowe założenia

1) Obowiązkowy, punktowy system doskonalenia zawodowego

MZ zapowiada wprowadzenie obowiązkowego, punktowego systemu doskonalenia zawodowego pielęgniarek i położnych oraz podniesienie jakości kształcenia podyplomowego, z ujednoliceniem zasad względem innych zawodów medycznych.

Znaczenie dla placówek: wzrośnie rola planowania szkoleń (grafiki, budżety, zastępstwa) i prowadzenia ewidencji punktów/aktywności edukacyjnych.

2) Specjalizacje tylko w jednostkach z akredytacją dyrektora CMKP

Zgodnie z komunikatem, specjalizacje będą mogły realizować wyłącznie jednostki, które uzyskają akredytację dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

Znaczenie dla placówek: dla podmiotów prowadzących lub planujących prowadzić szkolenia – konieczność weryfikacji (lub uzyskania) akredytacji oraz dostosowania organizacyjnego do wymogów.

3) Trzy poziomy kompetencji i rozszerzenie uprawnień

Komunikat MZ wskazuje na uporządkowanie poziomów kompetencji (pielęgniarka ogólna / kwalifikowana / kliniczna) oraz rozszerzenie uprawnień m.in. o:

  • stwierdzanie zgonu w opiece długoterminowej i paliatywnej,
  • wystawianie zwolnień lekarskich w przypadku tzw. porady infekcyjnej przez wybrane grupy pielęgniarek.

Znaczenie dla placówek: potencjalnie zmieniają się procedury wewnętrzne (kto, kiedy i w jakim trybie dokonuje stwierdzenia zgonu; jak dokumentować „poradę infekcyjną” i e-ZLA), opisy stanowisk, upoważnienia, a także odpowiedzialność i ubezpieczenia.

4) Szersze uznanie „formy wykonywania zawodu”

Za formę wykonywania zawodu ma zostać uznana również praca pielęgniarki m.in. w środowiskowych domach samopomocy, ZAZ, ZPCh, centrach seniora czy ośrodkach rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami.

Znaczenie dla placówek: może to wpływać na mobilność kadr i interpretację spełniania wymogów praktyki zawodowej przez personel (np. w kontekście uprawnień i rozwoju).

Kontrowersje i ryzyko zmian w toku prac

Część proponowanych rozwiązań budzi sprzeciw samorządu lekarskiego – Prezydium NRL wskazuje m.in. zdecydowany sprzeciw wobec skrócenia stażu podyplomowego do 6 miesięcy, argumentując to ryzykiem dla przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu i bezpieczeństwa pacjentów.

Na dziś są to zapowiedzi projektowe: MZ wskazuje, że projekty „czekają na wpisanie do Wykazu Prac Rządu”, a następnie mają zostać szeroko skonsultowane.